Các kỹ năng cần có của Freelance Writer

Freelance WritingLeave a Comment on Các kỹ năng cần có của Freelance Writer

Các kỹ năng cần có của Freelance Writer

Freelance Writer hay nghề viết lách tự do ngày càng phổ biến. Nhiều bạn trẻ hứng thú với công việc này nhưng phân vân liệu mình có đủ các kỹ năng cần thiết để theo đuổi nó hay không? Hãy cùng mình tìm hiểu bộ kỹ năng cứng và kỹ năng mềm cần có để trở thành Freelance Writer nhé!

Thật ra đã có khá nhiều bài viết về chủ đề này trên mạng hay trong sách của chị Linh Phan, Hạ Chi, RioBook… Nhưng thú thật là mình khá bất ngờ khi research một vòng nhưng không tìm được đầy đủ thông tin mình nghĩ rằng vô cùng cần thiết để trở thành Freelance Writer. Vì thế bài viết này ra đời. Hy vọng bạn sẽ có thêm góc nhìn cận cạnh để đưa ra quyết định nghề nghiệp chính xác hơn.

A. Kỹ năng cứng – Hard skills

Kỹ năng cứng hiểu đơn giản là những kiến thức thực hành, trải nghiệm có tính chuyên môn, kỹ thuật được đúc kết thông qua quá trình học tập và làm việc. Để trở thành Freelance Writer, các kỹ năng cứng cần có là:

1. Kỹ năng viết lách

Muốn theo đuổi nghề viết lách thì đây là kỹ năng nền tảng. Thật ra, hiện nay làm bất cứ nghề nào bạn cũng cần có kỹ năng viết để viết email, báo cáo, CV, đơn ứng tuyển, kế hoạch… Người có khả năng viết tốt thì cũng có thể sắp xếp thông tin, suy nghĩ logic và diễn đạt mạch lạc hơn.

Kỹ năng viết lách bao gồm:

  • Khả năng vận dụng ngữ pháp thành thục.
  • Vốn từ vựng phong phú trong nhiều lĩnh vực.
  • Khả năng viết nhiều thể loại content: social post, blog, bài PR, ebook, kịch bản video, podcast…
  • Kỹ năng biên tập, chỉnh sửa, hiệu chỉnh thông tin cho phù hợp sau khi viết và sau khi có feedback từ khách hàng hay trong nội bộ Team.
  • Tông giọng đa dạng: Khác với các tác giả sách cần có một phong cách viết đặc trưng để trở nên khác biệt, người làm nghề viết tự do thường đảm nhận nhiều dự án thuộc nhiều lĩnh vực dành cho nhiều đối tượng. Vì thế, bạn cần rèn luyện nhiều phong cách viết đa dạng.

Bạn có thể rèn luyện kỹ năng viết bằng cách đọc nhiều sách báo, nội dung, tham gia các khoá rèn luyện kỹ năng hoặc đơn giản là viết đều đặn, liên tục mỗi ngày. Bạn có thể tìm hiểu Kỹ năng viết là gì và vì sao nó ngày càng quan trọng tại đây.

Cách sách bạn có thể tìm đọc để nâng cao kỹ năng viết:

2. Kỹ năng tìm kiếm thông tin

Giữa đại dương thông tin mênh mông thời 4.0, kỹ năng tìm kiếm và tổng hợp thông tin để viết nội dung sáng tạo là điều vô cùng thiết yếu. Bạn có thể tìm kiếm, tổng hợp thông tin từ nhiều nguồn khác nhau: sách báo, chuyên gia, phỏng vấn hay thông dụng nhất là trên internet. Nói không ngoa khi cho rằng, hiện nay chẳng ai “thông thái” bằng công cụ tìm kiếm Google.

Nhưng bạn đã biết cách truy vấn Google như thế nào để có thông tin mình cần chưa? Đúng rồi đấy, bạn còn phải học cách “search Google” đúng chuẩn nữa cơ! Dưới đây là một số trang web hướng dẫn bạn các mẹo Tìm kiếm nâng cao Google. Hãy lấy giấy bút note lại và áp dụng ngay nhé!

3. Kiến thức Content Marketing – Digital Marketing

Content Marketing là phương pháp tiếp thị tập trung vào việc lên kế hoạch, xây dựng, phân phối nội dung có giá trị, nhất quán và phù hợp với đối tượng mục tiêu, nhằm thu hút họ chú ý, tương tác và đi đến hành động, từ đó tạo ra lợi ích cụ thể.

Nhưng không phải người nào viết tốt cũng làm Content Marketing giỏi. Content Marketing là một phương pháp tiếp thị. Vì thế, bạn cần nắm rõ kiến thức căn bản để có thể làm việc hiệu quả hơn:

  • Thấu hiểu insights – sự thật ngầm hiểu hay nhu cầu của khách hàng. Nếu trong buổi “bình minh” của ngành Marketing, người làm tiếp thị cứ phải đoán ý người tiêu dùng thì nay mọi insight đều có thể được giải đáp bằng dữ liệu – Data.
  • Biết cách lên chiến lược nội dung (Content Plan hay Content Direction) với thông điệp phù hợp cho đối tượng mục tiêu.
  • Lựa chọn các hình thức nội dung sáng tạo, liên quan, hữu ích và hấp dẫn như video, social post, blog post, podcast, infographic, ebook, webinar…
  • Có kỹ năng viết nội dung đa dạng, đánh đúng vào nhu cầu khách hàng.
  • Lựa chọn kênh phân phối nội dung hiệu quả như Facebook, Blog, Email…
  • Biết cách đọc số liệu để đánh giá hiệu quả của kế hoạch nội dung.
  • Có kiến thức căn bản về SEO, Digital Marketing và thiết kế hình ảnh để phối hợp thực hiện với các bên như Designer, Media, SEO…

Bạn có thể tìm hiểu chi tiết Content Marketing là gì trong bài viết này hoặc tìm hiểu sâu hơn Sự khác nhau giữa Content Writing và Copywriting trong bài viết này.

4. Ngoại ngữ

Hiện nay, ngoại ngữ mà cụ thể là Tiếng Anh là yêu cầu cơ bản của bất kỳ công việc nào chứ không chỉ đối với dân làm nội dung.

Có Tiếng Anh, bạn có thể tìm kiếm và tổng hợp được nhiều thông tin hữu ích. Vì đây là ngôn ngữ thông dụng nhất thế giới nên lượng thông tin sử dụng ngôn ngữ này cũng đa dạng và chất lượng hơn khi so với việc chỉ search bằng Tiếng Việt.

Có Tiếng Anh, bạn có thể có được cơ hội công việc, dự án rộng hơn, chuyên nghiệp hơn ở bất kỳ nơi nào trên thế giới. Bạn có thể ứng tuyển vị trí Freelance Writer trên các trang tìm việc quốc tế như Fiverr hay Upwork với mức giá cao hơn. Việc trao đổi với khách hàng trong quá trình làm việc cũng sẽ dễ dàng hơn.

Hơn thế nữa, việc rành rẽ ngoại ngữ cũng giúp bạn có cơ hội nâng cao kỹ năng Digital Marketing vì phần lớn kiến thức chuyên ngành vẫn được đào tạo bằng Tiếng Anh. Bạn có thể học thông qua các trang MOC lớn như Google Digital Garage, Cousera, Udemy… một cách dễ dàng.

5. Ứng dụng công nghệ

Bên cạnh kiến thức chuyên môn, người làm Freelance Writer còn nên học cách sử dụng các công cụ online để phục vụ quá trình làm việc. Ví dụ như:

  • SEO tools: công cụ tìm kiếm từ khoá, công cụ đánh giá hiệu quả SEO như Google Keyword Planner, SEMrush, Google Ads, Google Analytics…
  • Công cụ quản lý dự án: như Trello, Asana, Monday.com, Jira… Các dự án Freelance trong và ngoài nước mình từng thực hiện đều được trao đổi thông qua email và các công cụ này.
  • Công cụ thiết kế hình ảnh: có thể bạn không cần sử dụng thành thạo AI hay PTS như Designer nhưng ít nhất, bạn nên hiểu rõ nguyên tắc thẩm mỹ cơ bản và sử dụng được Canva.
  • Các công cụ soạn thảo, lưu trữ nội dung, họp online: như Microsoft Office, Google Drive, Google Meeting, Zoom, Evernote…
  • Các nền tảng quản lý nội dung (CMS): WordPress…
  • Mạng xã hội (Social Media): như Facebook, Instagram, Linkedin, Tik Tok… Mỗi kênh phù hợp với một nhóm đối tượng và có cách vận hành nội dung, quảng cáo khác nhau.

6. Hiểu biết về thủ tục – giấy tờ

Bạn hãy phát triển công việc Freelance Writer như một công việc kinh doanh thực thụ chứ không phải chỉ là một cuộc dạo chơi những lúc rảnh rỗi. Để có thể tự bảo vệ bản thân, bạn nên có hợp đồng làm việc. Hoặc ít nhất là hãy trao đổi các điều khoản công việc càng chi tiết càng tốt thông qua email chứ đừng chỉ nói miệng hay chat.

Bạn cần trang bị cho mình những hiểu biết căn bản về các loại thủ tục, giấy tờ như:

  • Hợp đồng lao động
  • Bảng báo giá với các điều khoản rõ ràng cho phạm vi dịch vụ bạn cung cấp
  • Thoả thuận bảo mật thông tin NDA (Non-disclosure agreement) (làm với các công ty, thương hiệu lớn thường có thêm cái này)
  • Thuế thu nhập cá nhân
  • Bảo hiểm xã hội tự nguyện
  • Biên bản nghiệm thu công việc
  • Invoice – hoá đơn thanh toán
  • Các hình thức thanh toán
  • Cách giải quyết khi xảy ra trường hợp không mong muốn như hoãn, huỷ hoặc vi phạm hợp đồng

B. Kỹ năng mềm – Soft skills

Bên cạnh kỹ năng cứng thì còn có kỹ năng mềm (soft skills) là khả năng tương tác với xã hội, cộng đồng, tập thể chứ không liên quan đến kỹ năng chuyên môn, kỹ thuật. Nếu muốn theo đuổi công việc Freelance Writer thì bạn nên rèn luyện các kỹ năng mềm sau:

1. Kỹ năng giao tiếp

Freelance là công việc độc lập nhưng không đồng nghĩa bạn chỉ làm việc một mình. Không hề!

  • Bạn phải chủ động tìm kiếm khách hàng thường xuyên để duy trì thu nhập.
  • Bạn phải tự nhận brief (yêu cầu công việc) và tự debrief (phân tích yêu cầu khách hàng).
  • TBạn phải thường xuyên giao tiếp với khách hàng, Account, Designer, Media, SEO.

Vì thế, bạn phải rèn luyện cho mình kỹ năng giao tiếp hiệu quả. Hay ít nhất, bạn phải có khả năng trao đổi thông tin rõ ràng, mạch lạc bằng các hình thức từ email, chat, họp online, gặp trực tiếp… để không gây ra hiểu lầm đáng tiếc.

2. Quản trị thời gian, dự án

Nếu không biết cách quản lý thời gian thì người làm Freelance Writer dễ bị “lập lờ” giữa thời gian làm việc và thời gian cá nhân, ảnh hưởng đến “work – life balance” còn nghiêm trọng hơn khi đi làm văn phòng.

Để quản lý lịch trình, thời gian biểu và các dự án, bạn cần:

  • Công cụ quản lý công việc như Trello, Asana, Monday.com, Jira, Google Calendar…
  • Biết cách lên to-do list hợp lý, không thừa hay thiếu hàng tuần, hàng ngày.
  • Tìm ra khoảng thời gian, không gian làm việc giúp tăng năng suất.
  • Áp dụng phương pháp quản lý công việc theo Ma trận Eisenhower
  • Áp dụng phương pháp Pomodoro để quản lý thời gian, tăng khả năng tập trung và năng suất.

Ma trận Eisenhower

Bước 1: Lập danh sách đầy đủ công việc cần làm.

Bước 2: Sắp xếp từng công việc vào 4 nhóm:

  • Việc khẩn cấp, quan trọng.
  • Việc quan trọng, không khẩn cấp.
  • Việc khẩn cấp, không quan trọng.
  • Việc không quan trọng, không khẩn cấp.

Bước 3: Bắt đầu làm việc theo thứ tự ưu tiên.

  • Cấp độ 1 – Việc khẩn cấp và quan trọng.
  • Cấp độ 2 – Việc quan trọng, không khẩn cấp.
  • Cấp độ 3 – Việc khẩn cấp, không quan trọng.
  • Cấp độ 4 – Việc không quan trọng, không khẩn cấp.

Phương pháp Pomodoro

Pomodoro là phương pháp quản trị thời gian để nâng cao tối đa sự tập trung trong công việc. Trong tiếng Ý, Pomodoro có nghĩa là quả cà chua.

  • Bước 1: Chọn công việc sẽ làm.
  • Bước 2: Đặt thời gian, thông thường là 25 phút hoặc 50 phút.
  • Bước 3: Làm việc cho đến khi hết 25 phút hoặc 50 phút.
  • Bước 4: Nghỉ giải lao 5 phút hoặc 10 phút.
  • Bước 5: Sau 4 lần nghỉ giải lao trên thì nghỉ dài hơn với 10 phút (hoặc 15 – 30 phút).

3. Khả năng sáng tạo

Về bản chất, Freelance Writer là công việc sáng tạo nội dung hấp dẫn để thu hút khách hàng. Bạn có thể bồi đắp khả năng sáng tạo bằng cách:

  • Đọc nhiều sách báo đa dạng thể loại, chủ đề và đọc sâu vào chủ đề bạn thích nhất.
  • Luyện viết mỗi ngày.
  • Trải nghiệm cuộc sống đa dạng và sâu sắc hơn. Bạn không thể viết nhiều hơn những gì mình đã sống.
  • Có một quyển sổ hoặc ứng dụng giúp bạn ghi chép ý tưởng sáng tạo mọi lúc mọi nơi.
  • Đi du lịch.
  • Nghe nhạc.
  • Làm những điều mới mẻ hàng ngày.
  • Gặp gỡ và trò chuyện với nhiều người hơn, làm freelance không có nghĩa bạn chỉ làm việc một mình.
  • Luyện tập khả năng quan sát.

Bạn có thể vào Youtube và search từ khoá study with me pomodoro sẽ ra kết quả các video nhạc được chia sẵn đồng hồ đếm thời gian làm việc – nghỉ ngơi theo phương pháp này. Vừa nghe nhạc, vừa làm việc hiệu quả thì còn gì bằng đúng không nào?

4. Tìm kiếm khách hàng

Khi đi làm ở văn phòng, khâu tìm kiếm khách hàng sẽ do đội sale, account hay các sếp đảm nhận, người làm content chỉ việc tập trung chuyên môn sáng tạo nội dung. Nhưng khi làm việc tự do, bạn phải “tự thân vận động” tìm kiếm khách hàng thông qua:

5. Xây dựng thương hiệu cá nhân

Đối với Freelance Writer thì thương hiệu cá nhân rất quan trọng. Khách hàng không thể tìm đến bạn nếu chẳng biết bạn là ai. Bạn có thể xây dựng thương hiệu cá nhân của mình bằng cách:

  • Tạo Portfolio (Bảng tổng hợp các công việc từng làm) trên blog, website, Linkedin…
  • Phát triển các trang mạng xã hội, blog cá nhân và thường xuyên chia sẻ kiến thức chuyên môn.
  • Tham gia các buổi networking, webinar, event để xây dựng networking chất lượng cho công việc.
  • Định vị bản thân trở thành cây viết chuyên về một hoặc một vài lĩnh vực cụ thể và không ngừng cập nhật kiến thức. Một nghề cho chín còn hơn chín nghề.
  • Đặt uy tín lên hàng đầu trong quá trình làm việc: content chất lượng, đúng deadline, mức giá phù hợp, giao tiếp tốt, làm việc nhiệt tình…

Tạm kết

Hy vọng bài viết này có thể mang đến cho bạn cái nhìn tương đối chi tiết về các kỹ năng cứng và kỹ năng mềm cần có để theo đuổi công việc Freelance Writer. Không có nghề nào mà không cần nỗ lực. Nếu bạn chưa đáp ứng đầy đủ các kỹ năng trên thì cũng đừng quá lo lắng. Chúng đều có thể rèn luyện theo thời gian. Chỉ cần bạn đủ yêu thích và nghiêm túc, bạn sẽ tìm được con đường phù hợp.

Cảm ơn bạn đã theo dõi blog gemysix.com. Bạn có thể đọc thêm nhiều bài viết cùng chuyên mục Freelance Writing tại đây.

Please follow and like us:
fb-share-icon
Đây là blog về Kỹ năng viết lách, Content Marketing và Freelance Writing. Và mình là Quynh Nguyen.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Back To Top