Freelance Writer là gì? Vì sao mình chọn công việc này?

Freelance Writing1 bình luận ở Freelance Writer là gì? Vì sao mình chọn công việc này?

Freelance Writer là gì? Vì sao mình chọn công việc này?

Sau hơn hai năm đại dịch Covid-19 hoành hành, mọi người ngày càng nói nhiều về làn sóng người lao động từ bỏ công việc văn phòng, chuyển sang làm Freelancer và gia nhập “Nền kinh tế Gig”. Vậy nghề Freelancer và Freelance Writer là gì? Liệu công việc tự do là “mỏ vàng” hay chỉ là xu hướng nhất thời?

Tháng 03.2020, Covid-19 xuất hiện gieo rắc sợ hãi trên khắp thế giới. Do phải cách ly, phong toả, người lao động bất ngờ phải thay đổi luôn tình trạng công việc. Người may mắn thì vẫn có thể làm việc tại nhà với phúc lợi như cũ. Người kém may mắn hơn một chút thì bị cắt giờ làm, giảm lương. Còn kẻ xui xẻo thì mất công việc.

Bên cạnh nỗi lo về cơm áo gạo tiền, nhân loại nhận ra sức khoẻ của bản thân và những người mình thương yêu mới là điều quan trọng nhất. Họ nhận thấy cái vốn gọi là “công việc ổn định” thật ra lại bất ổn đến nhường nào. Và hơn thế nữa, với sự phát triển vượt bậc của công nghệ, giờ đây người ta không cần phải đến văn phòng mới có thể làm việc hiệu quả.

Và đó cũng là khi mọi người bàn về “Nền kinh tế Gig – Gig Economy”, nơi mọi người làm việc bán thời gian hoặc tạm thời và các công ty có xu hướng thuê người làm việc độc lập và tự do thay vì nhân viên toàn thời gian. Cũng chính vào thời điểm này, công việc Freelancer tạo nên một “cú hit” cực lớn ở khắp mọi nơi.

1. Freelancer là gì?

freelance-writer-la-gi-vi-sao-minh-chon-cong-viec-nay-1

Freelance hiểu đơn giản là làm việc tự do và người làm Freelance được gọi là Freelancer – người làm tự do. Họ là những người làm việc theo cách thức tự quản, không bị giới hạn về quy định, môi trường, địa điểm, thời gian lẫn nhiệm vụ.

Freelancer kiếm tiền theo dự án (dài hạn hoặc ngắn hạn) với tư cách một “nhà thầu” độc lập. Vì thế, một Freelancer có thể cùng lúc làm việc cho nhiều dự án và nhiều công ty khác nhau. Ngoài ra, nhiều người có công việc toàn thời gian vẫn nhận làm các dự án Freelance để tăng thu nhập.

Nghề Freelancer được xem là đại diện cho phương pháp làm việc tiến bộ: linh hoạt, độc lập, thu nhập không giới hạn và thể hiện được cá tính. Hiện nay, nhiều người định nghĩa mình là “Fulltime Freelancer – người làm việc tự do toàn thời gian”. Họ xem Freelance như một công việc kinh doanh thực thụ và dành thời gian, công sức để phát triển nó.

Các Freelancer thường tìm kiếm dự án thông qua các mối quan hệ hoặc sàn giao dịch việc làm Freelance như:

  • Freelancer.com (47 triệu freelancers toàn cầu, tính đến tháng 9/2020)
  • Upwork.com (12 triệu freelancers toàn cầu, tính đến tháng 7/2020)
  • Fiverr.com (830.000 freelancers toàn cầu, tính đến tháng 5/2019)

Hiện có có rất nhiều công việc Freelance khác nhau, tuỳ thuộc vào chuyên môn và sở thích của bạn:

  • Viết lách, dịch thuật
  • Thiết kế
  • Lập trình
  • Marketing, media, PR
  • Kế toán, tài chính
  • Chụp ảnh, quay video
  • Phân tích dữ liệu
  • Bán hàng

Dưới đây là bảng so sánh các điểm khác nhau cơ bản giữa nhân viên văn phòng với Freelancer:

Yếu tốNhân viên văn phòngFreelancer
Hợp đồngDài hạnTheo dự án
BHXH – BHYT – BHTN,
hưu trí, thưởng lễ Tết…
Công ty chi trảTự chi trả
Thời gian làm việcTrung bình 8 giờ/ngàyTheo lịch trình cá nhân
Địa điểm làm việcVăn phòngBất kỳ đâu
Nhiệm vụTheo sắp xếp của quản lýTự tìm việc và sắp xếp công việc
Thu nhậpỔn định, theo thoả thuận với công tyKhông ổn định và không giới hạn

2. Freelance Writer là gì?

freelance-writer-la-gi-vi-sao-minh-chon-cong-viec-nay-2

Từ định nghĩa Freelancer, ta đi đến định nghĩa về Freelance Writer. Freelance Writer là những người viết lách tự do, họ nhận các dự án viết lách theo yêu cầu của khách hàng từ viết báo, tạp chí, quảng cáo, bài PR, kịch bản video, website, blog, bài đăng mạng xã hội, ebook… để tăng thu nhập mà không phụ thuộc vào một công ty hay tổ chức nào. Họ có thể chọn viết bao quát nhiều chủ đề hoặc chuyên viết về một lĩnh vực nhất định.

Hiện tại, những công việc viết lách phổ biến nhất bao gồm:

  • Blog writing
  • Copywriting
  • Content writing
  • SEO writing
  • Social media writing
  • Video script
  • Email writing

Trong đó, người làm Freelance Writer thường quen thuộc với các phần mềm xử lý văn bản như Microsoft Word hoặc Google Docs; các hệ thống quản lý nội dung (CMS – Content Management System) như WordPress hay các nền tảng mạng xã hội như Facebook, Instagram, Tik Tok…

Nội dung công việc chi tiết của Freelance Writer bao gồm các bước:

  • Xây dựng thương hiệu cá nhân, hồ sơ năng lực (content portfolio)
  • Xây dựng vòng kết nối (networking)
  • Tìm kiếm khách hàng, dự án
  • Quản trị dự án
  • Quản lý thời gian
  • Nhận yêu cầu công việc (brief) từ khách hàng
  • Nghiên cứu thông tin dự án
  • Lên kế hoạch nội dung (tuỳ dự án và thoả thuận)
  • Tiến hành viết nội dung
  • Nhận phản hồi từ khách hàng và chỉnh sửa nội dung
  • Thực hiện hoặc phối hợp thực hiện hình ảnh (tuỳ năng lực và thoả thuận)
  • Thực hiện hoặc phối hợp thực hiện tối ưu hoá nội dung trên các nền tảng (tuỳ năng lực và thoả thuận)
  • Quản lý nội dung trên các nền tảng (tuỳ năng lực và thoả thuận)
  • Quản lý hợp đồng, nghiệm thu và thanh toán

3. Vì sao mình chọn nghề Freelance Writer?

freelance-writer-la-gi-vi-sao-minh-chon-cong-viec-nay-3

Đầu tiên, mình học Marketing, thích viết lách nên quyết định chọn làm Content Writer. Từ những ngày còn ngồi trên ghế giảng đường, mình thường tham gia các dự án sáng tạo nội dung. Sau đó, mình bắt đầu công việc Content Writer tại Agency và có cơ hội được trải nghiệm nhiều lĩnh vực nội dung trước khi quyết định nghỉ việc văn phòng và trở thành Freelance Writer toàn thời gian vào Tháng 09/2021.

Nếu bạn còn nhớ, đó cũng là lúc Sài Gòn đang ở đỉnh dịch Covid-19. Toàn thành phố bị phong toả, khắp nơi nhuốm màu lo lắng và sợ hãi. Giai đoạn đó thực sự là một thử thách với mình. Đến một ngày, khi thức giấc với gương mặt ướt nhoè nước mắt, mình nhận ra sức khoẻ thể chất và tinh thần của bản thân đã chạm đáy. Thế là mình quyết định sắp xếp lại thứ tự ưu tiên, dành thời gian cho bản thân và gia đình. Công việc Freelance Writer chính là lựa chọn phù hợp với mình lúc đó.

Thứ hai, mình yêu tự do và làm việc hiệu quả nhất khi được tự quản lý công việc (nhưng không đồng nghĩa mình làm việc nhóm không hiệu quả đâu nhé). Và tính cách này cũng khá phù hợp với viết lách tự do. Công việc mang đến cho mình cơ hội được làm việc mình yêu thích vào thời điểm thích hợp và ở bất kỳ đâu mình muốn, miễn đáp ứng được chất lượng và deadline.

Thứ ba, khác với khi đi làm fulltime với rất nhiều cấp bậc, công việc Freelance sẽ mang đến cho mình một mối quan hệ đối tác với khách hàng mà không phải đối phó với chuyện “chính trị chốn văn phòng”. Nếu làm tốt, khách hàng này còn giới thiệu thêm cho mình nhiều khách hàng khác. Và thế là vòng kết nối networking của mình cũng được mở rộng thêm từng ngày.

Thứ tư, khi chọn làm Freelance Writer, mình có cơ hội rèn luyện tính độc lập, kỷ luật, khả năng quản trị thời gian và dự án. Mình là người tự quyết định mọi khía cạnh công việc của bản thân. Vì thế, nếu không tập tính kỷ luật, chính mình sẽ rất khó rạch ròi giữa công việc và cuộc sống cá nhân, ảnh hưởng đến “work – life banlance” còn nhiều hơn khi đi làm văn phòng. Đặc biệt, làm tự do khiến mình phải tự làm mọi thứ, tự thử, tự sai và tự rút ra bài học kinh nghiệm nên nhờ đó mình học được khá nhiều kỹ năng mới và trở nên trưởng thành hơn.

4. Ưu điểm – Khuyết điểm nghề Freelance Writer

freelance-writer-la-gi-vi-sao-minh-chon-cong-viec-nay-4
Ưu điểmKhuyết điểm
Làm Freelance cho phép bạn lựa chọn công việc, khách hàng phù hợp. Nếu công việc không đúng chuyên môn hay thù lao thấp, bạn có thể từ chối mà không có ràng buộc. Bạn chính là người kiểm soát khối lượng công việc và lịch trình của mình.Nếu bạn là “newbie” trong lĩnh vực viết lách thì giai đoạn bắt đầu thường khá khó khăn, vì bạn chưa có nhiều kinh nghiệm lẫn các mối quan hệ.
Bạn có thể lựa chọn làm việc mình yêu thích vào khoảng thời gian bạn tập trung nhất và ở bất cứ đâu bạn muốn như ở nhà, quán cafe hay thậm chí khi đang đi du lịch.Nếu không biết cách quản lý thời gian và dự án thì Freelance chính là một thảm hoạ. Bạn sẽ rất khó tách bạch giữa công việc và cuộc sống cá nhân và dễ rơi vào tình trạng lười biếng, trì hoãn.
Bạn sẽ có nhiều thời gian hơn cho bản thân, những người mình yêu thương hoặc các dự án ấp ủ đã lâu hay các sở thích mới chưa có cơ hội được thử sức.Phần lớn thời gian, Freelance Writer sẽ làm việc độc lập hoặc giao tiếp online. Vì thế lâu ngày, bạn có thể cảm thấy mất kết nối với thế giới và con người.
Thu nhập không giới hạn, tuỳ thuộc năng lực, kỹ năng và mối quan hệ.    Công việc không ổn định dẫn đến thu nhập bấp bênh. Nghề Freelance về bản chất là công việc thời vụ nên nếu không chăm chỉ, thu nhập của bạn sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
Làm việc tại nhà giúp bạn tiết kiệm chi phí đi lại, trang phục, ăn uống… Miễn bạn làm việc ở nhà chứ đừng cao hứng đi Starbucks làm việc 7 ngày/tuần.Không có BHYT – BHXH – BHTN, bạn chính là bảo hiểm của chính mình. Chưa kể, bạn phải tự đầu tư cho bản thân nhiều loại tiền khác như máy tính, điện thoại, phần mềm, in ấn hoá đơn, các khoá học nâng cao kỹ năng và cả những lần “đóng tiền ngu” cho cuộc đời vì bị “xù” hợp đồng…
Bạn không cần đối phó với “chuyện chính trị” chốn văn phòng.Nghề Freelancer cạnh tranh ngày một khắc nghiệt. Để có được khách hàng và dự án, bạn luôn phải chủ động tìm kiếm, chào giá, cung cấp dịch vụ tốt và cạnh tranh.
Ai cũng có những ngày tồi tệ, nhưng khi làm việc ở văn phòng, bạn phải luôn tỏ ra chuyên nghiệp nhất có thể. Nhưng với nghề Freelancer, bạn có thể tự sắp xếp workload để dành thời gian nghỉ ngơi, hồi phục, miễn là phù hợp với tiến độ và chất lượng công việc.Làm Freelance, bạn dễ phải đối mặt với sự nghi ngại của gia đình, bạn bè và đôi khi từ chính bản thân. Do khoảng cách thế hệ, người lớn khó chấp nhận hình thức làm việc này vì cho rằng nó thiếu ổn định và khó xây dựng sự nghiệp. Bên cạnh đó, tình trạng thu nhập bấp bênh còn có thể khiến bạn nghi ngờ năng lực và lựa chọn của mình.
Bạn sẽ học được cách xây dựng thương hiệu cá nhân và quảng bá cho dịch vụ mình cung cấp để có thêm khách hàng. Bạn sẽ có cơ hội học cách tự định giá bản thân. Nếu chất lượng dịch vụ của bạn cao và khác biệt thì khách hàng luôn sẵn sàng chi trả mức giá hợp lý.Và đương nhiên ở chiều ngược lại, sẽ không ít lần bạn gặp phải những khách hàng kì kèo tới từng đồng dù yêu cầu công việc rất cao. Nhưng hãy nhớ “thuận mua vừa bán”, đừng tự hạ thấp giá trị bản thân nếu bạn có đủ năng lực và kinh nghiệm.
Vì hầu hết các công việc Freelance đều được tuyển dụng online, bạn có thể làm việc với khách hàng thuộc mọi lĩnh vực từ khắp nơi trên thế giới. Đó là cơ hội để bạn phát triển bản thân và xây dựng sự nghiệp ấn tượng.Nghề Freelancer không phải phương pháp chính thống để xây dựng sự nghiệp tuân theo một lộ trình rõ ràng và thẳng tắp như khi làm tại văn phòng. Bạn là người tự xây dựng ước mơ cho chính mình.
Bạn tự quyết định phong cách thời trang cho mình mỗi ngày mà không sợ bị người khác đánh giá. Bạn cũng sẽ tránh được tình trạng kẹt xe và các yếu tố gây nhiễu khác từ môi trường.Một trong những điểm khó nhất khi làm Freelancer là bước nghiệm thu, thanh toán. Vì nhiều khách hàng thường thanh toán rất chậm, có khi đến 6 tháng hoặc 1 năm cũng không phải chuyện hiếm. Hoặc tệ hơn, bạn còn có thể bị “xù” tiền nếu không có hợp đồng rõ ràng ngay từ đầu.

Kết luận

Đến hôm nay mà vẫn đi viết định nghĩa Freelancer và Freelance Writer là gì thì hơi cũ. Nhưng đây là cách mình xây dựng content căn bản cho blog trước khi đào sâu vào những chủ đề khó hơn, mới hơn hay đòi hỏi một góc nhìn khác hơn. Đây cũng là cách mình hệ thống lại kiến thức, quan điểm và kỹ năng để xây dựng công việc Freelance hiện tại hiệu quả hơn. Và khẳng định với bạn, đến giờ công việc Freelance Writer vẫn mang đến cho mình rất nhiều giá trị và mối quan hệ tuyệt vời!

Hy vọng bài viết tuy không mới nhưng chi tiết và cập nhật về nghề Freelancer nói chung và Freelance Writer nói riêng đã cho bạn cái nhìn cụ thể nhất về công việc vừa thú vị vừa thử thách này. Mời bạn đón đọc các bài viết thuộc chuyên mục Freelance Writer tại đây hoặc theo dõi các cập nhật mới nhất tại blog https://gemysix.com/.

Nguồn tham khảo:

Please follow and like us:
fb-share-icon
Đây là blog về Kỹ năng viết lách, Content Marketing và Freelance Writing. Và mình là Quynh Nguyen.

One thought on “Freelance Writer là gì? Vì sao mình chọn công việc này?

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Back To Top